โครงสร้างพื้นฐาน

Language : English

เครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานในเมืองถูกสร้างขึ้นจากระบบและเทคโนโลยีที่พึ่งพาอาศัยกันอย่างซับซ้อนซึ่งจำเป็นต้องใช้การบริหารจัดการและการควบคุมที่มีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ อาทิ ภัยธรรมชาติและหายนะที่เกิดขึ้นจากมนุษย์ส่งผลกระทบต่อความเสี่ยงของโครงสร้างพื้นฐานในเมืองที่กำลังพัฒนา

คลื่นความร้อน คลื่นความเย็น พายุที่ทวีความรุนแรง เหตุการณ์ฝนตกอย่างต่อเนื่อง และน้ำท่วม ในแง่มุมของการเปลี่ยนทิศทางของพายุหมุน ความถี่และความทวีความรุนแรงของการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล เป็นปัจจัยหลักที่สร้างผลกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ไฟฟ้า ประปา ถนนหนทาง การขนส่ง รวมถึงการสื่อสาร (ดังตารางด้านล่าง)

ประเด็นความเสี่ยง ผลกระทบเชิงระบบ ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคม
ผลกระทบทางการขนส่งจากภาวะน้ำท่วมจากบริเวณชายฝั่งและแม่น้ำ
  • เวลาเดินทางที่มากขึ้น
  • เส้นทางเกิดความเสียหาย
  • ระยะทาง/เวลาการเดินทางที่มากขึ้น
  • การปล่อยมลภาวะที่มากขึ้นจากระยะทางที่มากขึ้น
  • ความเสียหายในผลิตภาพและการหยุดชะงักของสายการผลิต
ภาวะน้ำท่วมจากแม่น้ำ
  • ความเสียหายบนที่ดินและกิจกรรมที่หยุดชะงัก
  • แหล่งการแพร่กระจายของมลพิษทางน้ำมากขึ้น
  • การขยายพื้นที่ราบน้ำท่วมถึง ส่งผลต่อการผุกร่อนและซากปลักหักพังที่มากขึ้น
  • ความเสียหายในทรัพย์สิน
  • การสูญเสียผลผลิตและคุณภาพชีวิตและการผลิต การทำงานที่แย่ลง
  • ความเสียหายในโครงสร้างคมนาคม
ระดับทะเลที่ขึ้นสูง

 

 

 

  • การสูญเสียพื้นที่ชายฝั่งอย่างถาวร
  • การสูญเสียพื้นที่ทำกินและที่ดินอย่างชั่วคราว
  • การสูญเสียและการกัดเซาะของพื้นที่ชุ่มน้ำ
  • ความเสียหายในทรัพย์สิน
  • การสูญเสียผลผลิตและคุณภาพชีวิตและการผลิต การทำงานที่แย่ลง
  • ความเสียหายในโครงสร้างคมนาคม
ปริมาณน้ำอุปโภคบริโภค (1)
  • แหล่งน้ำกินน้ำท้องถิ่นใช้ลงลง
  • การเปลี่ยนแปลง(เพิ่มขึ้นหรือต่ำลง) กระแสน้ำและระดับน้ำใต้ดิน
  • การสูญเสียผลผลิตและคุณภาพชีวิตและการผลิต การทำงานที่แย่ลง
 ปริมาณน้ำอุปโภคบริโภค (2)
  • น้ำมีระดับออกซิเจนที่ต่ำลง
  • แหล่งมลพิษทางน้ำมากขึ้น
  • อุณหภูมิของน้ำสูงขึ้น
  • ระบบนิเวศมีความตึงเครียดและความหลากหลายทางชีวภาพลดลง
  • มูลค่าของผลิตภาพในทรัพย์สินและประเด็นคุณภาพชีวิต
ผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อความเสี่ยงบนโครงสร้างพื้นฐาน แหล่งภาพ: Impacts of Climate Change on Infrastructure, Huron River Watershed Council; Modified be ERM-Siam Co., LTD.
ผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อความเสี่ยงบนโครงสร้างพื้นฐาน
แหล่งภาพ: Impacts of Climate Change on Infrastructure, Huron River Watershed Council; Modified be ERM-Siam Co., LTD.

1) พลังงาน

ภาคพลังงานเป็นภาคที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด ในปีพ.ศ. 2578 OECD ได้คาดการณ์ความต้องการพลังงานของโลกที่เพิ่มสูงขึ้น ร้อยละ 90 จากการคาดการณ์รายได้ที่เพิ่มสูงขึ้นของประชากรชาวจีน อินเดีย และประเทศอื่นๆ ที่มีกำลังซื้อยานพาหนะเพิ่มขึ้นเป็น 1.7 พันล้านคัน ถึงแม้ว่าโลกยังคงขับเคลื่อนด้วยเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นหลัก การพัฒนาประสิทธิภาพการใช้พลังงานมีแนวโน้มที่สูงขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ

ภาวะโลกร้อนจะทำให้อุตสาหกรรมพลังงานถูกบังคับให้คิดค้นนวัตกรรม ทางเลือกการใช้ทางชีวภาพคาร์บอนที่เป็นกลาง(Carbon-neutral biological alternatives)เพื่อแทนการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ทั้งนี้ได้มีการใช้งานกันอยู่บ้างแล้วอย่างแพร่หลาย เช่น กังหันลมและแผงเซลล์แสงอาทิตย์ซึ่งอาจจะกลายเป็นเครื่องกำเนิดกระแสไฟฟ้าที่โดดเด่นในปัจจุบัน อุตสาหกรรมนิวเคลียร์ก็มีโอกาสการขยายตัวที่สำคัญ โรงงานที่ใช้เชื้อเพลิงคาร์บอนที่ยังคงดำเนินการจะถูกบังคับให้เคารพกติกาการปล่อยมลพิษทั้งทางอากาศและทางน้ำที่เข้มงวดมากขึ้น

 

3.4.5.1 energy TH_1
การเติบโตของปริมาณพลังงานซึ่งแบ่งประเภทโดยเชื้อเพลิงและภูมิภาค ในแผนการคาดการณ์นโยบายใหม่ พ.ศ. 2552-2578, แหล่งภาพ: The Chartered Insurance Institute, 2012

 

2) การขนส่ง

ความสัมพันธ์ระหว่างการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศกับระบบการขนส่งที่มีการศึกษากันมากในอดีตจะเป็นในแง่ของการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เป็นต้นเหตุของภาวะโลกร้อนอันนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ แต่การศึกษาในด้านที่กลับกันคือผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศต่อภาคการขนส่งนั้นยังมีอยู่น้อย (Hyman et al., 2008) ถือได้ว่าเป็นสาขางานวิจัยที่เกิดขึ้นใหม่ (Emerging Field) โดยงานวิจัยที่มีอยู่ทั่วโลกส่วนใหญ่เป็นการดำเนินการที่เริ่มทำอย่างจริงจังเมื่อในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 21 นี้ ดังนั้น จึงไม่เป็นที่น่าแปลกใจว่างานศึกษาวิจัยในเรื่องนี้ในประเทศไทยมีน้อยมาก และทั้งหมดเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงทุติยภูมิเป็นหลัก

 

อุทกภัยครั้งใหญ่ ปี 2554 ส่งผลกระทบต่อการสัญจรเป็นวงกว้าง, แหล่งภาพ: VOA News, photo gallery, October 31 2011, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17219049
อุทกภัยครั้งใหญ่ ปี 2554 ส่งผลกระทบต่อการสัญจรเป็นวงกว้าง, แหล่งภาพ: VOA News, photo gallery, October 31 2011, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17219049

 

ฝนตกหนักจนทำให้เกิดภาวะน้ำท่วมเป็นปัจจัยทางภูมิอากาศที่กระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานทางการขนส่งอย่างชัดเจน ทั้งระบบการขนส่งทางถนนทางราง ทางน้ำและทางอากาศ ดังจะเห็นได้ว่าในแต่ละครั้งที่มีอุทกภัยเกิดขึ้นในประเทศไทย คณะรัฐมนตรีก็จะมีการอนุมัติงบประมาณจำนวนมากเพื่อซ่อมแซมและฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานทางการขนส่งทุกประเภทรวมกันครั้งละหลายพันล้านบาทเป็นอย่างน้อย อย่างไรก็ตามผลกระทบที่เกิดขึ้นก็แตกต่างกันตามพื้นที่ ช่วงเวลาของฤดูกาลและขีดความสามารถในการป้องกันน้ำท่วมของโครงสร้างในแต่ละแห่งที่แตกต่างกันแต่เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้ยังไม่มีการรวบรวมและประมวลอย่างเป็นระบบจึงยังไม่สามารถประเมินความอ่อนไหวเปราะบางของระบบการขนส่งของประเทศในเชิงปริมาณต่อปัจจัยทางภูมิอากาศได้

 

การประเมินความเสี่ยงในอนาคตของระบบขนส่งและกิจกรรมขนส่งของไทย

ตัวแปรทางภูมิอากาศที่ระบบเปิดรับ (Exposure)

ผลกระทบทางกายภาพที่อาจจะเกิดขึ้น ผลกระทบต่อการให้บริการที่อาจจะเกิดขึ้น
การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิ ผิวยางมะตอยหลุดร่อน ค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง
การโก่งงอของรางรถไฟ รถไฟต้องลดความเร็วในการให้บริการ
ต้องขยายความยาวของรันเวย์เพราะอากาศเบาบางลง
การระบายอากาศในรถไฟใต้ดิน
ระดับน้ำในแม่น้ำลดลง ส่งผลต่อความลึกของร่องน้ำ ปัญหาในการสัญจรทางน้ำ
ปริมาณฝนเพิ่มขึ้น น้ำท่วมสายทาง ทำให้สายทางเสียหาย ต้องปิดการจราจร
ต้องเพิ่มระยะลอดใต้สะพาน
ระดับน้ำทะเลเพิ่มขึ้น ความเสียหายกับถนนและโครงสร้างที่อยู่เสียบชายฝั่ง
ระดับคลื่นที่สูงขึ้น ส่งผลต่อการออกแบบท่าเรือ
ร่องน้ำลึกขึ้น เรือใหญ่สามารถสัญจรได้สะดวกขึ้น
ต้องเพิ่มระยะลอดใต้สะพาน
ความเร็วกระแสลมเพิ่มขึ้น อุปสรรคต่อการสัญจรทางน้ำและทางทะเล
สร้างปัญหากับกับการปฏิบัติงานในสนามบิน

แหล่งข้อมูล: ผลกระทบต่อภาคขนส่ง 1 และ 2, กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

 

3) ของเสีย

ผลกระทบระหว่างการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศกับการจัดของเสียหรือขยะมีการศึกษาน้อยมา ถึงแม้ของเสียหรือขยะเป็นหนึ่งในเหตูที่ก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจก ทุกขั้นตอนของการจัดการขยะมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น การเก็บขนขยะ การฝังกลบหรือเท การเผาของขยะ การหมักปุ๋ย หรือการหมักก๊าซชีวภาพ ส่งผลกระทบสิ่งแวดล้อมโดยตรง

โดยภาวะโลกร้อนในปัจจุบันมีผลกระทบต่อการจัดการของเสีย ส่วนใหญ่จะเป็นผลกระทบต่อกระบวนการจัดการและกำจัด อุทกภัยเป็นเหตุก่อให้เกิดความเสียหายต่อโครงพื้นฐานศูนย์กำจัดขยะ ชะล่อการเก็บขนขยะและทำให้เกิดการล่าช้าในการกำจัดของเสีย เสี่ยงปริมาณของเสียล้น พร้อมส่งผลกระทบต่อชุมชุนรอบข้างในพื้นที่ เช่น กลิ่นเหม็น การบูดเน่า และ โรคภัย

 

ขยะกลายเป็นอุปสรรคในการระบายน้ำเมื่อเกิดอุทกภัย ปี 2554, แหล่งภาพ: http://www.chiangraitimes.com/bangkok-struggles-to-clear-garbage.html
ขยะกลายเป็นอุปสรรคในการระบายน้ำเมื่อเกิดอุทกภัย ปี 2554, แหล่งภาพ: http://www.chiangraitimes.com/bangkok-struggles-to-clear-garbage.html

 

แหล่งข้อมูล:

Categories: Climate Change,Future Risks & Impacts

Tags:

Menu Title