4.3.1 napier grass Mitigation

มาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกบริบทโลก ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบันได้มีการก่อตั้งองค์กร หน่วยงาน และมาตรการต่างๆ เพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน ในปีพ.ศ. 2531 องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (World Meteorological Organization: WMO) และโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UN Environmental Programme: UNEP) ได้แต่งตั้งคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Intergovernmental Panel on Climate…
6.5.1 wind-solar-04 Energy Supply

อุตสาหกรรมการจัดหาพลังงานมีความคล้ายคลึงกับห่วงโซ่อุปทานของสินค้าอื่นๆ โดยประกอบไปด้วย 3 ส่วน คือ การผลิตพลังงาน (ต้นทาง) การจ่ายพลังงาน (กลางทาง) และการค้าปลีก (ปลายทาง) ทั้งนี้มาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสามารถนำมาใช้ได้กับทาง 3 ส่วนของอุตสาหกรรมนี้ โดยเฉพาะในส่วนการจัดหาพลังงานและการจ่ายพลังงาน การปรับปรุงประสิทธิภาพของระบบการจัดหาและการจ่ายพลังงาน เช่น เปลี่ยนการใช้เชื้อเพลิงจากถ่านหินมาเป็นก๊าซธรรมชาติและหันมาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในการผลิตพลังงาน (ต้นทาง) ส่วนการจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และการเก็บกัก (CCS) โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ…
Picture source: http://www.safeaccess.net.au/wp-content/uploads/2014/06/iStock-Offshore-Platform-Oil-Gas.jpg Energy Supply

ประเทศไทยได้พัฒนาการวางแผนด้านพลังงานระยะยาวในแผนพัฒนากําลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย ปี 2558 ซึ่งบูรณาการแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกปีพ.ศ. 2558-2579 และแผนอนุรักษ์พลังงานปีพ.ศ. 2558-2579 และกำหนดเป้าหมายบนหลักการ 3 ประการ ได้แก่ มั่นคง - ระบบไฟฟ้าต้องมีความมั่นคงเพื่อตอบสนองความต้องการใช้กระแสไฟฟ้าซึ่งหลีกเลี่ยงการพึ่งพาการผลิตก๊าซธรรมชาติมากเกินไป ประหยัด - ค่าไฟฟ้าต้องสะท้อนต้นทุนในการผลิตพลังงานและส่งเสริมการใช้กระแสไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อระบบนิเวศ - ส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนและการใช้พลังงานอย่างชาญฉลาดเพื่อลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่อหน่วยไฟฟ้า แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกปีพ.ศ. 2558-2579…
By Snežana Trifunović - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2647911 Forest

ระบบนิเวศป่าไม้เป็นศูนย์รวมความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญที่สุดในโลก และเป็นปัจจัยหลักที่เกื้อกูลการดำรงชีวิตของประชาชนจำนวนมาก โดยเฉพาะชนพื้นเมืองและชุมชนท้องถิ่นที่อาศัยอยู่ในบริเวณป่า ทั้งยังช่วยควบคุมสภาพอากาศให้เหมาะสม เนื่องจากเป็นแหล่งดูดซับและกักเก็บคาร์บอน การที่มนุษย์ตัดไม้ทำลายป่า ทำการแบ่งป่าเป็นผืนเล็กผืนน้อย และทำให้ป่าเสื่อมสภาพลง ส่งผลให้เกิดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพของป่าไม้ทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในป่าเขตร้อนที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงสุด การลดการตัดไม้ทำลายป่า การจัดการพื้นที่ป่า การปลูกสร้างสวนป่า และการทำระบบนิเวศเกษตร (Agroecosystem หรือ Agriculture ecosystem) การจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืงยังมีส่วนช่วยบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาวะภูมิอากาศได้เนื่องจากป่าไม้มีบทบาทสำคัญในวัฏจักรการไหลเวียนของคาร์บอนในโลก ถ้าป่าไม้ถูกทำลายหรือเสื่อมโทรมจะมีก๊าซจำนวนมากที่มีผลกระทบต่อสภาวะโลกร้อนถูกปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งต้นไม้จะใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากบรรยากาศในการดูดซึมเข้าไปกักเก็บไว้ในต้นไม้และระบบรากนำไปสังเคราะห์แสงเพื่อใช้ในกระบวนการเติบโตของต้นไม้ต่อไป…
5.1.3.2 Forest_ERM Forest

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของไทยได้รวมแนวทางการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เข้าเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555-2559)  ในส่วน (ร่าง) แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (พ.ศ.2556-2593) ซึ่งในแผนดังกล่าวรวมถึงการปลูกสร้างสวนป่า การฟื้นฟูป่า และการจัดการพื้นที่ป่า และได้วางเป้าหมายในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก นอกจากนี้สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืชยังได้แต่งตั้งคณะทำงานเพื่อจัดการนโยบายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำลายป่าและความเสื่อมโทรมของป่าในประเทศกำลังพัฒนา (Reducing Emission from Deforestation and Forest Degradation in…
agriculture-772794_960_720 Agriculture

นาข้าวถือเป็นแหล่งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ใหญ่ที่สุดในภาคการเกษตร โดยปล่อยก๊าซมีเทนซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ แต่ความมั่นคงด้านอาหารก็เป็นประเด็นสำคัญที่ต้องให้ความสำคัญ ดังนั้นการรักษาผลผลิตหรือราคาอาหารไว้ขณะที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไปด้วย จึงเป็นวิธีที่สำคัญที่สุดในภาคการเกษตร เทคนิคและแนวปฏิบัติในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สามารถนำมาใช้ในการเกษตรได้ ได้แก่ การปรับปรุงผลผลิตและการจัดการที่ดินทุ่งเลี้ยงสัตว์เพื่อเพิ่มการกักเก็บคาร์บอนในดิน การฟื้นฟูพื้นที่ดินพรุที่ใช้เพาะปลูกและที่ดินเสื่อมโทรม การปรับปรุงเทคนิคการปลูกข้าวและเลี้ยงปศุสัตว์ และการจัดการมูลสัตว์เพื่อลดการปล่อยก๊าซมีเทน และการปรับปรุงเทคนิคการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนเพื่อลดการปล่อยก๊าซไนตรัสออกไซด์ ในระยะยาว การบรรเทาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะเป็นปัจจัยสำคัญ ที่ช่วยให้เราหลุดพ้นจากภาวะล้มเหลวของระบบอาหารและสภาพความเป็นอยู่ อีกทั้งลดแรงกดดันจากจำนวนประชากรที่อาจประสบภาวะความมั่นคงทางอาหารที่จะเพิ่มขึ้นทั่วโลก ระบบอาหารมีแนวโน้มที่จะช่วยบรรเทาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในขั้นตอนการผลิตของห่วงโซ่อาหาร นอกจากนี้ มาตรการที่ให้ผลลัพธ์ที่ดีส่วนมากยังจัดเป็นกลยุทธ์การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีประสิทธิผลโดยเฉพาะการเกษตรเพื่อการค้า นอกจากนี้…
3.6.2.3 thailands-rice-farmers Agriculture

 ในปีพ.ศ. 2555 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้เสนอแผนยุทธศาสตร์ลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศตั้งแต่ในปีพ.ศ. 2556-2559 โดยมีเป้าหมายส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรสีเขียวและพืชพลังงานเพื่อทดแทนการใช้พลังงานจากฟอสซิล และการอนุรักษ์การส่งเสริมการเกษตร หลักการดำเนินงานในการส่งเสริมบทบาทของภาคเกษตรในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก คือ ต้องไม่เป็นอุปสรรคต่อความมั่นคงทางด้านอาหารและพลังงานแก่สังคมโดยรวม หัวใจของการดำเนินงานลดการปล่อยออกก๊าซเรือนกระจกจากภาคเกษตรจึงอยู่ที่การลดก๊าซมีเทน (CH4) และก๊าซไนตรัสออกไซด์ (N2O) โดยการปรับปรุงการบริหารจัดการภาคเกษตร ซึ่งเป็นเรื่องที่ทำได้ไม่ง่ายนัก ในบางกรณีจำเป็นต้องแบกรับภาระต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้น ทางเลือกสำหรับการส่งเสริมให้ภาคเกษตรลดการปล่อยออกก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย คือ ทดลองและส่งเสริมการปลูกข้าวแบบใหม่ โดยเฉพาะสายพันธุ์ข้าวทนแล้ง หรือใช้วิธีการปลูกข้าวโดยใช้น้ำน้อยตามแบบ Systems…
5.3.5.1 global cover Industry

ภาคอุตสาหกรรมผลิตสินค้าและวัตถุดิบให้กับผู้บริโภคทุกวัน และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มาจากภาคอุตสาหกรรมเป็นการปล่อยทั้งแบบทางตรงและทางอ้อม การปล่อยแบบทางตรงมาจากการทำกิจกรรมอุตสาหกรรม เช่น การเผาเชื้อเพลิงเพื่อให้เกิดพลังงานหรือความร้อน ปฏิกิริยาเคมี การรั่วไหลจากกระบวนการทางอุตสาหกรรม เป็นต้น ส่วนการปล่อยแบบทางอ้อมมาจากการผลิตไฟฟ้า แต่ยังมีวิธีที่สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคอุตสาหกรรมได้ เช่น การใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าให้เกิดประโยชน์สูงสุด การนำความร้อนและพลังงานกลับมาใช้ใหม่ และการรีไซเคิลวัสดุและการทดแทน อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Industrial Ecology) อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ คือ การบูรณาการวิธีการจัดการผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการใช้พลังงาน วัตถุดิบ…
5.3.5.2 TH industry cover Industry

กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ได้จัดตั้งโครงการส่งเสริมการลงทุนด้านอนุรักษ์พลังงานและพลังงานทดแทนด้วยเงินทุนหมุนเวียน (ESCO Revolving Fund) เพื่อส่งเสริมภาคเอกชนให้ลงทุนในโครงการที่ใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและพลังงานทดแทน โดยอำนวยความสะดวกให้กับเจ้าของโครงการต่างๆ และนักลงทุนในการหาสินเชื่อโครงการ การให้บริการของโครงการนี้ ได้แก่ การลงทุนในตราสารทุน การให้เช่าอุปกรณ์ที่ใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและการอำนวยความสะดวกให้กับโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 11 (ปีพ.ศ. 2555-2558) หน้าที่ของกระทรวงอุตสาหกรรมในการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศตามที่ระบุไว้ในแผนยุทธศาสตร์ของกระทรวงอุตสาหกรรม (ปีพ.ศ. 2558-2564) คือ การเพิ่มขีดความสามารถในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อเสริมสร้างสถานะของประเทศไทยในประชาคมโลก…
hybrid-428183_960_720 Mitigation

ภาคการขนส่งเป็นต้นเหตุการปล่อยคาร์บอนที่เกี่ยวข้องกับพลังงานราว 1 ใน 4 ของการปล่อยทั่วโลก เนื่องจากการขนส่งจำเป็นต้องใช้น้ำมันเชื้อเพลิง (UNFCCC, 2014) แต่ก็มีหลายมาตรการที่สามารถนำมาใช้ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากการขนส่งได้ หลายประเทศสนับสนุนการใช้ยานพาหนะที่ประหยัดน้ำมันและยานพาหนะแบบไฮบริด ปัจจุบันทั่วโลกก็หันมาให้ความสนใจรถที่ใช้ไฟฟ้าเนื่องจากเทคโนโลยีของรถชนิดนี้สามารถทำกำไรได้และช่วยลดต้นทุน นอกจากนี้การใช้รถไฟและระบบขนส่งสาธารณะยังสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในเมืองใหญ่ได้ ยานพาหนะสะอาด (Cleaner Vehicles) เทคโนโลยีทางเลือกเพื่อลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมในภาคการคมนาคมขนส่งมีอยู่หลายอย่างด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็น เทคโนโลยียานพาหนะขั้นสูง เชื้อเพลิงทางเลือก และการปรับปรุงคุณภาพเชื้อเพลิง โดยในส่วนนี้จะทำการเปรียบเทียบระหว่างเทคโนโลยียานพาหนะ 3…
6.6.1 Bangkok_Skytrain_07 Mitigation

กระทรวงคมนาคมประกาศในปี พ.ศ. 2554 ว่าจะดำเนินมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น มาตรการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพในภาคการขนส่งและมาตรการการขนส่งอย่างยั่งยืน ในขั้นแรกจะมีการปรับปรุงระบบขนส่งสาธารณะที่เรียกว่า “การส่งเสริมการใช้รถประจำทางและการเดินทางที่ไม่ใช้เครื่องยนต์ เพื่อเชื่อมต่อกับระบบขนส่งสาธารณะในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล” (People - centered Urban Mobility in Bangkok) โดยใช้เงินสนับสนุนจากกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจกที่เหมาะสมของประเทศ (Nationally Appropriate Mitigation Actions, NAMAs)…
CC BY 3.0, https://en.wikipedia.org/w/index.php?curid=24697091 Mitigation

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคการจัดการขยะและของเสียคิดเป็นส่วนน้อยของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ทั้งหมด ภาคส่วนนี้จึงอยู่ในฐานะผู้ประหยัดก๊าซเรือนกระจกให้กับภาคส่วนอื่นๆ ด้วยการป้องกันการเกิดขยะและนำขยะกลับมาใช้ใหม่  (UNEP, 2010) มาตรการที่สามารถนำมาใช้ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคส่วนนี้ ได้แก่ การนำก๊าซมีเทนที่เกิดจากการฝังกลบขยะมูลฝอยมาใช้ใหม่ การใช้เตาเผาขยะที่มีการนำพลังงานกลับมาใช้ใหม่ การทำปุ๋ยหมักจากขยะอินทรีย์ การบำบัดน้ำเสีย การรีไซเคิลและการลดจำนวนขยะให้เหลือน้อยที่สุด (IPCC, 2550) ในส่วนของขยะจากการบริโภค (Post-consumer waste) นับเป็นส่วนน้อยที่ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมด โดยส่วนประกอบหลักของก๊าซเรือนกระจกส่วนนี้ ประกอบด้วยก๊าซมีเทนที่เกิดจากการนำขยะไปฝังกลบ ก๊าซมีเทนที่เกิดจากน้ำเสีย…
โรงกำจัดขยะทันสมัย อ.โคราช จ.นครราชศรีมา แหล่งภาพ: http://koratstartup.com/2015/09/25/waste-plant/ Mitigation

ปัจจุบันประเทศไทยมีกรอบนโยบายปรับปรุงการใช้ประโยชน์จากขยะและลดจำนวนขยะ ส่งเสริมการผลิตพลังงานจากขยะ จัดตั้งการปกครองท้องถิ่นเพื่อพัฒนาโรงงานจัดการขยะและอนุญาตให้ภาครัฐและภาคเอกชนเข้าร่วมโครงการจัดการขยะ (UNEP, 2555) ทั้งนี้รัฐบาลไทยตั้งเป้าให้ติดตั้งเทคโนโลยีนี้ไว้ที่ 500 เมกะวัตต์ ภายในปี 2579 นอกจากนี้ คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติได้มีมติในวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ.2558 เกี่ยวกับแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก โดยส่งเสริมแนวทางในการจัดทำแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (Alternative Energy…
By alinco_fan (17.06.2010) [CC BY 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons Buildings

ในปัจจุบัน ภาคการก่อสร้างเผชิญความท้าทายในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสู่สิ่งแวดล้อม ในขณะที่ต้องรักษามาตรฐานและคุณภาพในการก่อสร้าง กว่า 1 ใ น 3 ของสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกมาจากภาคการก่อสร้าง โดยสาเหตุหลักมาจากการใช้พลังงานเชื้อเพลิงจากฟอสซิลเป็นหลักในการผลิตวัสดุก่อสร้างสำหรับระบายความร้อน ระบบแสงสว่าง ระบบน้ำร้อน อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ ซึ่งการบรรเทาและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในด้านการก่อสร้างนอกจากจะสร้างโอกาสในการสร้างระบบเศรษฐกิจที่ยังยืนแล้วยังสร้างโอกาสการทำงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคการก่อสร้างมาจากการใช้ไฟฟ้า (8.6 กิกะตันของคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือ GtCO2) และฮาโลคาร์บอน (รวมถึงคลอโรฟลูออโรคาร์บอนหรือ CFCs…
5.3.8work-1214636_960_720 Buildings

กระทรวงพลังงาน วางเกณฑ์มาตรฐานการอนุรักษ์พลังงานบังคับใช้สำหรับอาคารสร้างใหม่หรือดัดแปลง 9 ประเภท ได้แก่ สถานพยาบาล สถานศึกษา สำนักงาน อาคารชุด อาคารชุมนุมคน โรงมหรสพ โรงแรม อาคารสถานบริการ และ อาคารศูนย์การค้าหรือห้างสรรพสินค้า กำหนดใช้ในพื้นที่ตั้งแต่ 2,000 ตารางเมตรขึ้นไป เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสอดรับแผนอนุรักษ์พลังงาน (EEP 2015) ทั้งนี้…
Menu Title